Darende’de İmece Usulü Dut Pekmezi Geleneği
Malatya’nın Darende ilçesinde dut sezonunun tüm bereketiyle devam etmesi, geleneksel dut pekmezi üretimini de hareketlendirdi. İlçede birçok aile, bahçelerinden topladıkları taze dutları imece usulüyle işleyerek kış aylarının vazgeçilmez şifa kaynağını hazırlıyor.
Yıllardır atalarından gördükleri yöntemleri uygulayan vatandaşlar, topladıkları dutları torbalara koyup sıkarak elde ettikleri şırayı büyük kazanlarda kaynatıyor. Kaynama aşamasında özenle köpüğü alınan şıra, kıvam aldıktan sonra tepsilere dökülerek güneşte kurumaya bırakılıyor. Günler süren doğal olgunlaşma sürecinin ardından cam kavanozlara veya bidonlara doldurulan pekmezler, güneş görmeyen serin ortamlarda muhafaza ediliyor.
"Çocukluğumuzdan Beri Sofralarımızın Vazgeçilmezi"
Yukarı Ulupınar Mahallesi’nde geleneksel üretimi yaşatmaya devam eden Salih Yılmaz, dut pekmezinin kendileri için çocukluktan gelen bir kültür olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Biz kışa girmeden önce mutlaka evimizde pekmezimizi hazırlarız. Topladığımız dutları sıktıktan sonra elde ettiğimiz şırayı kazanlarda kaynatıyoruz. Tepsilere dökerek güneşte bekletiyor ve koyulaşınca kavanozlara alıyoruz. Bize çocukluğumuzdan beri dut pekmezinin adeta bir ilaç olduğu öğretildi. Önceliğimiz ailemizin kışlık ihtiyacını karşılamak, fazlasını ise şehir dışında yaşayan akrabalarımıza hediye olarak göndermek."
Şifa Deposu ve Önemli Bir Gelir Kaynağı
İçerdiği zengin demir, kalsiyum, potasyum ve vitaminler sayesinde güçlü bir besin kaynağı olan doğal dut pekmezi; enerji vermesi ve bağışıklık sistemini desteklemesiyle biliniyor. Uzmanlar kış aylarında yoğun ilgi gören pekmezin ölçülü tüketilmesini tavsiye ediyor.
Taze tüketiminin yanı sıra kurutularak da değerlendirilen dut, son yıllarda birçok aile için ekonomik bir değer taşıyor. Darende’nin genelinde sürdürülen dut ve pekmez üretimi; özellikle Ozan, Ilıca, Hacılar ve Balaban mahallelerinde yoğun bir şekilde devam ediyor.
