Yetişkinlerde Erteleme Hastalığı DEHB Belirtisi Olabilir
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), yalnızca çocukluk döneminde değil, yetişkinlikte de günlük yaşamı olumsuz etkileyebiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Uzman Klinik Psikoloğu Jülide Unutmaz, DEHB'nin yalnızca hareketlilik veya dikkatin kolay dağılmasıyla açıklanamayacağını, kişinin kendini düzenleme becerilerini de etkileyebilen nörogelişimsel bir durum olduğunu ifade etti.
Yetişkinlerde Erteleme ve Zaman Yönetimi Sorunu
Çocuklarda hareketlilik ve dikkatin kolay dağılması belirginken, yetişkinlerde günlük sorumlulukların yerine getirilmesindeki zorluklar ön plana çıkıyor. Uzman Klinik Psikolog Unutmaz; yetişkinlerin işlerini planlama, öncelik sırasına koyma ve başladıkları görevleri tamamlama konusunda zorlanabildiğini belirtti. Yetişkinlik döneminde dikkat dağınıklığına erteleme davranışı, zaman yönetiminde zorlanma, işleri belirli bir sıraya koyamama ve mevcut planları ilerletmekte güçlük çekme gibi durumların eşlik ettiği ifade edildi.
Her Dikkat Dağınıklığı DEHB Anlamına Gelmiyor
Günlük yaşamda karşılaşılan dikkat sorunlarının her zaman DEHB'yi işaret etmediği uyarısında bulunan Unutmaz, özellikle uykusuzluk, yoğun stres ve uzun süreli ekran kullanımının konsantrasyonu bozabileceğini vurguladı. DEHB değerlendirmesinde, hepimizin zaman zaman yaşayabileceği bu geçici odaklanma sorunlarından ziyade, belirtilerin ne kadar sık ortaya çıktığına ve kişinin aile, iş veya okul yaşantısını hangi ölçüde etkilediğine bakılması gerektiği kaydedildi.
Çocukları "Yaramaz" Olarak Etiketlemeyin
Dikkatini toplamakta veya hareketlerini kontrol etmekte zorlanan çocukların yaramaz, şımarık ya da disiplinsiz olarak nitelendirilmesinin yanlış olduğu belirtildi. Dışarıdan söz dinlemiyormuş gibi görünen bir çocuğun aslında dikkatini sürdürmekte çok fazla zorlanıyor olabileceğine dikkat çekilerek, bu tür davranışların bir disiplin eksikliği değil, nörogelişimsel bir zorlanma olduğu vurgulandı.
DEHB Tanısı Tek Bir Testle Konulmuyor
DEHB tanısının yalnızca tek bir test sonucuna dayanılarak konulamayacağı ifade edildi. Öğretmen gözlemleri, aileden alınan bilgiler ve klinik görüşmelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken; doğru teşhisin ardından hastaya etiket yapıştırmak yerine psikoeğitim, davranışsal yöntemler ve gerektiğinde medikal tedaviyi içeren, kişinin ihtiyaçlarına özel bir destek planı oluşturulduğu aktarıldı.
