Sayıştay'ın 2025 yılı denetim raporu, İnönü Üniversitesi'nin mali durumunun oldukça sıkıntılı olduğunu ortaya koydu. Rapor, üniversitenin döner sermaye işletmesinin 305,6 milyon TL zararla kapattığını gösterdi. Ayrıca sosyal tesislerinde de 1,7 milyon TL zarara uğradığı belirlendi. Bu çarpıcı veriler, üniversitenin mali yapısının dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Denetim Raporunun Ana Verileri
Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan İnönü Üniversitesi 2025 Yılı Denetim Raporu, mali yapısının yanı sıra iç kontrol sistemine dair önemli bulgular içeriyor. Eylül 2026 tarihinde açıklanan raporda, hem üniversitenin özel bütçesi hem de döner sermaye işletmesi ayrıntılı bir şekilde incelendi. Raporun ortaya koyduğu mali tablo, üniversitenin mevcut bütçe yönetiminin sürdürülebilir olmadığını göstermektedir. Bu durum, hem gelir hem gider dengesi açısından zayıf bir pozisyonu işaret ediyor.
Döner Sermaye İşletmesindeki Zararın Nedenleri
Denetim raporuna göre, İnönü Üniversitesi'nin döner sermaye işletmesi 2025 yılı içerisinde toplamda 5 milyar 569 milyon 223 bin 537 TL gelir elde ederken, toplam giderleri ise 5 milyar 874 milyon 885 bin 239 TL olarak belirlendi. Bu durum, döner sermaye işletmesinin 305 milyon 661 bin 702 TL zararla yılı kapatmasına sebep oldu. Rapor, döner sermaye işletmesinin giderlerinin büyük bir kısmının üniversitenin özel bütçesinden aktarılan 262 milyon 500 bin TL ile finanse edildiğini ortaya koydu. İşletmenin mali sonuçları, gelir-gider dengesinin sağlanamadığını gösteriyor.
Bütçe Planlamasında Ciddi Sapmalar
Döner Sermaye İşletmesi başlangıç bütçesinde, gelir ve gider için 10 milyar 975 milyon 52 bin 516 TL öngörüldüğü belirtildi. Ancak 2025 yılı sonunda elde edilen bütçe geliri yalnızca 5 milyar 410 milyon 51 bin 692 TL seviyesinde kalırken, giderler 5 milyar 894 milyon 613 bin 54 TL olarak gerçekleşti. Bu, başlangıçta planlanan gelirle gerçekleşen tutar arasında yaklaşık 5,56 milyar TL’lik büyük bir fark olduğunu ortaya koymaktadır. Bu rakamlar, üniversitenin mali planlama ve yönetimindeki eksiklikleri gözler önüne seriyor.
Sosyal Tesislerin Durumu
Üniversitenin sosyal tesisleri de mali açıdan kayıplar yaşamış durumda. 2025 yılı itibarıyla sosyal tesislerin gelirinin 80 milyon 681 bin 937 TL, giderinin ise 82 milyon 456 bin 133 TL olduğu tespit edildi. Bunun sonucunda sosyal tesis, 1 milyon 774 bin 195 TL zarar ile yılı kapatmış oldu. Bu tablonun, üniversitenin genel mali performansına olumsuz yönde katkı sağladığı aşikar. Eğitim kurumlarının sosyal tesisleri, öğrenci ve personel için önemli bir sosyal ve ekonomik kaynak oluşturması bakımından bu zararın kapanması gerekiyor.
Merkezi Yönetim Bütçesi ve Harcamalar
Sayıştay raporu, İnönü Üniversitesi’ne 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu çerçevesinde başlangıçta 7 milyar 245 milyon 506 bin TL tahsis edildiğini gösterdi. Bu rakama yıl içinde eklenen 891 milyon 370 bin 528 TL ile toplam ödenek 8 milyar 136 milyon 876 bin 528 TL'ye ulaştı. Harcamaların yüzde 95,90'ının kullanıldığı belirtilirken, en büyük harcama kaleminin personel giderleri olduğu dikkat çekti. Üniversitenin yalnızca personel gideri, 5 milyar 104 milyon 342 bin TL olarak kaydedildi. Ayrıca sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet prim giderleri 612 milyon 161 bin TL seviyesinde gerçekleşti.
İç Kontrol Sistemindeki Eksiklikler
Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise üniversitenin iç kontrol sisteminin yetersizliğiydi. Sayıştay, üniversitenin organizasyon yapısında görev, yetki ve sorumlulukların belirsiz olduğunu tespit etti. Bu durum, kurumsal yönetim mekanizmaları açısından ciddi bir eksiklik olarak değerlendirildi. Milyarlarca lira tutarındaki bütçeyi yöneten bir kurumun, bu tür boşluklara sahip olması, gelecekte daha büyük sorunlara yol açabilir ve finansal güvenilirliği zedeleyebilir.
Risk Yönetimi Eksiklikleri
Sayıştay’ın denetim raporunda, üniversitenin stratejik planı ile performans programının mevzuata uygun olarak hazırlandığı belirtilse de, kurumsal risklerin belirlenmesinin eksik olduğu gibi kritik bir değerlendirme yapıldı. Risklerin gerçekleşme ihtimali ve olası etkileri üzerine yapılması gereken çalışmaların henüz etkili bir şekilde hayata geçirilmediği vurgulandı. Bu tür bir durum, üniversitenin gelecekteki projelerinde çeşitli tehditlerle karşılaşmasına sebebiyet verebilir.
İç Denetim ve Kadro Durumu
İç denetim biriminin durumuna dair rapor, üniversitedeki iç denetçi kadrosunun yalnızca üç kişiden ikisinin dolu olduğunu ortaya koydu. Sayıştay, iç denetim biriminin iç kontrol ile ilgili denetim çalışmalarının olduğunu da belirtse de, bu yapının etkinliğini artırmak gerektiği sonucuna vardı. Aynı zamanda akademik kadroda da ciddi boşluklar bulunduğu ve toplam 2 bin 91 akademik kadrodan 545’inin boş olduğu tespit edildi. Özellikle araştırma görevlisi, doktor öğretim üyesi, doçent ve profesör kadrolarında boşluklar öğrencilerin eğitim kalitesini etkileyebilir.
Sayıştay’ın Olumlu Görüşü
Tüm bu zararlara ve iç kontrol eksikliklerine rağmen, Sayıştay'ın 2025 yılı mali rapor ve tabloları ile ilgili nihai denetim görüşü oldukça dikkat çekiciydi. Sayıştay, İnönü Üniversitesi’nin mali raporlarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olduğunu ifade etti. Aynı şekilde döner sermaye işletmesinin de mali verilerinin güvenilir olduğu yönünde değerlendirildi. Bu durum, üniversitenin mevcut sorunlarını çözmesi gereken bir süreçte, dikkate alınması gereken bir olumlu tablo sunmaktadır.
