Malatya’da, 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden inşa edilen şehir merkezinde iş yerleri faaliyete geçmeye başladı. Ancak, yüksek kira bedelleri ve yıllık peşin ödeme uygulamaları, esnaf için önemli bir sorun haline gelmiş durumda. Emlakçılar ve yerel iş sahipleri, kira fiyatlarının çarşıdaki doluluk oranını olumsuz etkilediğine dikkat çekerek, bu konuya çözüm bulunmasını talep ediyor.
Kira Bedelleri Esnafı Zor Durumda Bırakıyor
Yeni inşaatlar tamamlanmasına rağmen, Malatya’nın Akpınar Çarşısı’nda ticari hareketlilik arzu edilen düzeye ulaşamamış durumda. Yüksek kira bedelleri, birçok esnafı sıkıntıya sokarken, Malatya Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül, bu durumu da gündeme taşıdı. Pasajda yer alan küçük işletmelerin yıllık kira bedellerinin 300 bin ile 400 bin lira arasında değiştiğini, cadde üzerindeki dükkânların ise bu rakamların ve hatta daha fazlasının çok üzerine çıktığını belirtti.
Özgül, Malatya'nın yeniden ayağa kalkmaya çalıştığını ifade ederek mülk sahiplerine çağrıda bulundu. "Şehrin canlanması için fedakârlık şart," diyen Özgül, kiraların makul seviyelerde tutulmasının esnaf için hayati önem taşıdığını vurguladı. Devletin iş yerlerini inşa ettiğini hatırlatan Özgül, mülk sahiplerinin de sürece katkıda bulunmalarını talep etti.
Peşin Ödeme Uygulaması Esnafı Rahatsız Ediyor
Kira bedellerinin yıllık peşin talep edilmesi, esnafı daha da zorlamakta. Emlakçılar Odası Başkanı Özgül, uygulamanın aylık ödeme sistemine dönüştürülmesi gerektiğini dile getirerek, “400 bin lirayı peşin vermek yerine aylık ödeme imkânı sağlanırsa esnaf rahat nefes alır,” şeklinde konuştu. Yıllık peşin ödeme talebi, birçok iş yerini ekonomik açıdan zor duruma düşürüyor ve işletmecilerin yeni yerler kiralamaktan kaçınmalarına sebep oluyor.
Cadde Üstündeki İş Yerleri Boş Kalıyor
Özgül ayrıca, yüksek kira bedellerinin birçok cadde üzerindeki iş yerinin boş kalmasına yol açtığını öne sürdü. Ekonomik belirsizlik ortamında, esnafın yeni iş yeri kiralamak için tereddüt ettiğini aktaran Özgül, çarşının üst katlarının ofis olarak planlanmasının da ticaret faaliyetlerini olumsuz etkilediğini belirtti. Malatya'da ticaret kültürünün daha çok zemin katlarda aktif olduğunu vurgulayan Özgül, üst katlardaki iş yerlerinin dolmasının zor olduğunu ifade etti.
Yüksek Kira Talebi Piyasa Koşullarını Aşmış Durumda
Ali Özgül, çarşıda kiralık iş yerlerine bakıldığında 15 ila 25 metrekarelik dükkânlar için yıllık kira talebinin 800 bin liraya kadar çıktığını ifade ediyor. Bu rakam, mevcut piyasa koşulları açısından son derece yüksektir. Diğer deprem bölgelerinde kira bedellerinin daha düşük olduğunu ve ödemelerin aylık şekilde yapıldığını belirten Özgül, Malatya'daki yüksek kira ve yıllık peşin ödeme uygulamasının ticari hayatı olumsuz etkilediği görüşünde. Bu nedenle, kiraların düzenlenmesi için çalışmaların yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.
Esnafın Gelecek Kaygıları Artıyor
Uzun yıllar Akpınar Çarşısı'nda faaliyet gösteren esnaf Ramazan Duvarcı, yeni iş yeri için yıllık 350 bin lira peşin kira ödemesine dikkat çekiyor. Kiraların artışını değerlendiren Duvarcı, "Müşterilerimi kaybetmemek için dükkânı tuttum. Bu yıl idare edebilirsek ederiz, edemezsek seneye kapatır gideriz," diyerek belirsizliğin oluşturduğu kaygıyı aktardı.
Yüksek kira bedelleri yanında, peşin ödeme zorunluluğunun da esnaf üzerindeki yükü artırdığına dikkat çeken Duvarcı, yeni yerler arayan birçok esnafın kira taleplerini duyduğunda vazgeçtiğini ifade etti.
Dükkân Kiralamak Artık Çok Zor
Malatya'nın en eski erkek kuaförlerinden biri olan Nurettin Dağ, kira bedellerinin çok yüksek olduğunu belirterek, “Mülk satar gibi dükkân kiralıyorlar. Birçok esnaf bu yüzden iş yeri tutamadı. Devletin bu konuda düzenleme yapmasını istiyoruz,” dedi.
Çarşıya yeni taşınan esnaf Yamaç Polat da kiraların 700 bin lira ile 1 milyon 500 bin lira arasında değiştiğine dikkat çekerken, bu koşullarda işletmelerin varlığını sürdürmesinin çok zor olduğunu ifade etti. Polat, yaklaşık 30 metrekarelik bir dükkânın yıllık kira bedelinin 200 ila 250 bin lira civarında olmasının gerektiğini savundu.
