Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan’dan Tarihi Vizyon: "İhracat Gelirini Katladık, Şimdi Sıra Elektronik Satış Salonu ile Şeffaf Piyasada"
Malatya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özcan, borsa binasında düzenlediği basın toplantısında Malatya tarımının geleceğini şekillendirecek projeleri ve mevcut ekonomik tabloyu değerlendirdi. Lisanslı depoculukta sağlanan başarıyı, ihracat gelirlerindeki rekor artışı ve ilk kez tanıtılan "Elektronik Satış Salonu" projesini detaylarıyla anlattı.
Malatya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özcan, borsa binasında gerçekleştirilen kapsamlı basın toplantısında tarım ekonomisinin mevcut durumu, lisanslı depoculuk sistemi, ihracat performansı ve hayata geçirilmesi planlanan elektronik satış salonu projesine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Lisanslı Depolar Krizin Sigortası Oldu
Malatya'da hayata geçirilen lisanslı depoların faaliyete başlamasından bu yana yaklaşık 20 bin ton ürün sirkülasyonunun gerçekleştiğini belirten Özcan, bu sistemin piyasada dengeleyici bir rol üstlendiğini ifade etti. 2025 yılında yaşanan olumsuzluklara da değinen Özcan, 12 Nisan’da meydana gelen ve Türkiye genelinde etkili olan zirai don sonrası ürünün tamamen kaybedildiğini hatırlattı. Buna rağmen, 2024 yılına ait ürünlerinin lisanslı depolarda muhafaza edilmesi sayesinde piyasada fiyat ve arz dengesinin sağlandığını vurgulayan Özcan, bu sürecin lisanslı depoculuğun kriz dönemlerinde ne denli stratejik bir mekanizma olduğunu net şekilde ortaya koyduğunu söyledi.
İhracat Geliri 500 Milyon Dolara Dayandı, Birim Fiyat 5 Dolar Oldu
Göreve geldikleri dönemde Malatya’nın yıllık ihracat ortalamasının yaklaşık 210 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirten Özcan, uzun yıllara yayılan ihracat verilerinin dikkatle analiz edildiğini ifade etti. 1978 yılından bu yana yapılan ihracat rakamlarına bakıldığında, birim fiyatların uzun süre 2–2,5 dolar bandında seyrettiğini aktaran Özcan, "Bugün gelinen noktada ihracat gelirinin 400–500 milyon dolar seviyelerine yaklaştığını, ortalama birim fiyatların ise yaklaşık 5 dolar düzeyine çıktığını görüyoruz" dedi. Bu yılın olağanüstü şartlar nedeniyle farklı bir tablo ortaya koyduğunu belirten Özcan, 2025 ihracat verilerinin ayrıca değerlendirilerek kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.
Elektronik Satış Salonu İlk Kez Tanıtıldı
Basın toplantısında lisanslı depoculuk sistemiyle entegre edilen elektronik satış salonu hakkında da bilgi veren Özcan, bu alanın ilk kez kamuoyuna tanıtıldığını söyledi. Lisanslı depo içerisinde kurulan ve yaklaşık 30 masadan oluşan bu salonun, üretici ile ihracatçıyı doğrudan ve şeffaf bir zeminde buluşturacağını vurguladı. Sistemin işleyişine ilişkin detayları paylaşan Özcan, üreticinin hasadını tamamladıktan sonra ürününü ister lisanslı depoya koyarak ister doğrudan satışa sunarak borsaya müracaat edeceğini, sürecin tamamen şeffaf borsa mekanizmasıyla yürütüleceğini belirtti.
Laboratuvar Analizi ve Şeffaf Fiyatlama
Satışa sunulan ürünlerin öncelikle sınıflandırıcı laboratuvara alındığını belirten Özcan, burada tüm kalite analizlerinin yapıldığını ve ürün için detaylı bir ürün karnesi oluşturulduğunu ifade etti. Daha sonra belirlenen numune miktarının yürüyen bant sistemiyle satış salonuna ulaştırıldığını aktaran Özcan, cam bölme arkasında bulunan ihracatçıların ürünü eş zamanlı olarak inceleyerek fiyat vereceğini söyledi. En iyi fiyat oluşana kadar sürecin devam edeceğini, üreticinin bu fiyatı kabul etmesi halinde satışın anında gerçekleşeceğini dile getirdi.
Takasbank Güvencesi ve Hollanda Modeli
Satış sürecinde Takasbank’ın devreye girdiğini belirten Özcan, ihracatçı firmanın ürün bedelini karşılayacak ekonomik yeterliliğe sahip olup olmadığının sistem üzerinden kontrol edildiğini vurguladı. Bu sayede hem üreticinin alacağının güvence altına alındığını hem de üreticinin ürününü en iyi fiyattan satma imkânı bulacağını söyledi. Özcan, bu modelle üreticinin tüccar tüccar dolaşmadan tek merkezde satış yapabileceğini, tüm süreci dijital ekranlar üzerinden takip edebileceğini ifade etti. Ayrıca ihracatçıların birbirlerinin verdiği fiyatları görememesi sayesinde rekabetin sağlıklı ve şeffaf bir zeminde yürütüleceğini kaydetti. Kurulan yapının, Hollanda’da kesme çiçek satışlarının gerçekleştirildiği mezat sistemine benzer bir modelle tasarlandığını belirten Özcan, bu uygulamanın tarımsal ürünlerde fiyat istikrarını artıracağını belirtti.
Hedef 2026’da Tam Kapasite
Elektronik satış salonu uygulamasının 2025 yılında devreye alınmasının planlandığını ancak 12 Nisan’da yaşanan zirai don ve ciddi ürün kaybı nedeniyle sürecin ertelendiğini belirten Özcan, sektörün bu dönemde ciddi bir kriz yaşadığını hatırlattı. 2026 yılında iyi bir mahsul elde edilmesi halinde, lisanslı depo içindeki elektronik satış salonunun tam kapasiteyle devreye alınmasının hedeflendiğini vurgulayan Özcan, bu sistemin Malatya tarım ekonomisine ve ihracatına güçlü bir katkı sunacağını sözlerine ekledi.
