Kasım Kılıç'tan Malatya Kayısısı İçin Bilimsel Çağrı
Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kasım Kılıç, Malatya kayısısının geleceği için bilimsel araştırmaların hızlandırılması gerektiğini belirterek, geç çiçeklenen ve zirai dona dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi, bodur anaç üretimi ve modern bahçeciliğe geçiş çağrısında bulundu.
Türkiye Tohumcular Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Kasım Kılıç, iklim değişikliği, zirai don ve uluslararası rekabetin Malatya kayısıcılığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen bilimsel çalışmaların desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Kılıç, üreticiler, ihracatçılar, meslek odaları ve kamu kurumlarının ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekti.
Zirai Don Üretimi Ağır Etkiledi
Malatya’da Nisan 2025’te yaşanan zirai don, kayısı üretiminde büyük kayıplara neden oldu. TÜİK verilerine göre 2024 yılında 690 bin 730 ton olan yaş kayısı üretimi, 2025 yılında 2 bin 558 tona geriledi. Malatya Valiliği verilerine göre, 11-12 Nisan 2025 tarihlerindeki dondan etkilenen 39 bin 392 çiftçiye, 808 bin 946 dekar alan için yaklaşık 4 milyar 346 milyon lira ödeme yapıldı. 2026 yılı için ise Hasat Komisyonu tarafından 341 bin 55 ton yaş kayısı rekoltesi tahmin edildi.
Dona Dayanıklı Çeşitler ve Bodur Anaç Vurgusu
Enstitüde TÜBİTAK 1004 programı kapsamında yürütülen projeyle geç çiçeklenen, dona ve Şarka hastalığına dayanıklı çeşitlerin belirlenmesinin hedeflendiğini belirten Kılıç, geleneksel bahçeler yerine bodur ve yarı bodur anaçlarla dekara 40 ağaca kadar dikim yapılabilen modern üretim modellerine geçilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca doku kültürü laboratuvarının kapasitesinin artırılarak sağlıklı ve hastalıktan ari fidan üretiminin yaygınlaştırılmasının önemine işaret etti.
“Dünya Pazarındaki Payımızı Yeniden Yükseltmeliyiz”
BİLSAM’ın Şubat 2026 Raporu’na göre Malatya’nın dünya kuru kayısı ihracatındaki payının yüzde 75-80 seviyelerinden yüzde 50-55 düzeyine gerilediğini hatırlatan Kılıç, bu payın yeniden yüzde 80-90 seviyelerine taşınmasının ortak hedef olması gerektiğini ifade etti. Kılıç ayrıca Türkiye tohumculuk sektörünün 2025 yılında 540 milyon dolar ihracat, 382 milyon dolar ithalat ile 158 milyon dolar dış ticaret fazlası verdiğini sözlerine ekledi.
