Akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar, 1 Ekim itibarıyla benzin için eşel mobil uygulamasının sona erecek olmasıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Sektördeki uzmanların yaptığı hesaplamalara göre, bu durum litre fiyatına vergi artışları nedeniyle 12,48 TL’ye kadar bir zam yansıma olasılığı taşımakta.
Brent Petrol Fiyatları ve Akaryakıt Piyasası
Brent petrol ile İran-ABD gerginliği dolayısıyla artan petrol ve akaryakıt fiyatlarının etkisi, Türkiye'de de hissedilmektedir. Bu süreçte devlet, pompa fiyatlarındaki artışları dengelemek amacıyla eşel mobil sistemi devreye sokmuştu. Bu sistem sayesinde, akaryakıt fiyatlarındaki artışların bir kısmı, ÖTV gelirleri aracılığıyla karşılanmakta. 2023 yılının Mart ayında uygulamaya başlanılan eşel mobil sisteminde, Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan ek düzenlemeler ile motorin için yeni bir uygulama süreci başlatıldı. Böylece, motorin fiyatları üzerinde daha kontrollü bir denge sağlama hedeflenmişti.
Motorin Fiyatlarında ÖTV Değişiklikleri
Motorin fiyatları üzerindeki düzenlemeler, 13 Ağustos itibarıyla önemli bir değişiklik geçirdi. Bu tarihten itibaren, motorin fiyatlarında uygulanan ÖTV, 13-31 Ağustos döneminde sıfıra indirilmişti. Eylül ayında ise litre başına 3 TL olarak belirlenen ÖTV’nin, Ekim ayında 6 TL’ye, Kasım’da 9 TL’ye ve Aralık'ta 12 TL’ye yükselmesi bekleniyor. Ayrıca, 1 Ocak 2027 itibarıyla bu rakamın 13,9006 TL’ye çıkması öngörülmekte. Böylece motorin fiyatlarındaki dalgalanma, tüketiciler üzerinde doğrudan bir baskı kurulmasına sebep oluyor.
Benzin İçin Kritik Tarih: 1 Ekim
Benzin ve LPG için motorininki kadar keskin bir geçiş yaşanmamakta; eşel mobil uygulaması, bu yakıtlar için hala yürürlükte. Ancak sektörün ön gördüğü tarihe göre, 1 Ekim kritik bir dönüm noktası olarak belirtiliyor. Bu tarihten itibaren mevcut düzenlemenin değişmemesi halinde, benzindeki ÖTV'nin mevcut 4,43 TL seviyesinden 14,83 TL'ye yükselebileceği belirtiliyor. Böylece sadece ÖTV kaynaklı artışın litre başına 10,40 TL olacağı ifade ediliyor ve bu değişim, benzin tüketicisi için önemli bir maliyet artışı anlamına geliyor.
KDV ve Toplam Artış Hesaplamaları
ÖTV artışlarının KDV’ye yansıması dolayısıyla, pompada görülecek toplam artışın daha yüksek olması bekleniyor. Sektör uzmanları, hesaplamalarına göre 10,40 TL olarak öngörülen ÖTV artışına ek olarak 2,08 TL’lik bir KDV etkisinin de fiyatlara yansıyacağını düşünüyor. Bu durumda, benzinin litre fiyatında toplamda 12,48 TL’lik bir artış meydana gelebilir. Eğer bu hesaplamalar doğrultusunda bir artış gerçekleşirse, bazı bölgelerde benzin fiyatlarının 90 TL sınırının üzerine çıkabileceği öngörülmekte. Ancak şu an için bu artışın kesin olarak pompaya yansıyacağına dair net bir karar henüz alınmamış durumda.
Yeni Düzenleme İhtimalleri ve Beklentiler
Sektör uzmanları, 1 Ekim tarihinden önce yeni bir düzenlemenin yapılmasının mümkün olduğunu vurgulamakta. Eğer böyle bir karar alınırsa, benzin fiyatlarındaki ÖTV artışının, motorin için uygulandığı gibi aşamalı olarak da yapılabileceği belirtiliyor. Ancak mevcut takvim doğrultusunda bir değişiklik olmazsa, 1 Ekim tarihi, benzin fiyatları açısından kritik bir milat olarak kalacaktır.
